Yurt dışından e-ticarette gümrüksüz dönem bitti

 

MİTHAT YURDAKUL, İSMAİL ŞAHİN - Yurt dışından e-ticaret yoluyla yapılan bireysel alışverişlerde önemli bir dönüm noktasına gelindi. Ticaret Bakanlığı, yurt dışındaki e-ticaret platformlarından gerçek kişiler adına gelen, kıymeti 30 euroya kadar eşyanın basitleştirilmiş gümrük beyannamesiyle ithalatının sonlandırıldığını bildirdi. 6 Ocak 2026 tarihli ve 10813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlandı. Kararla birlikte, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 126’ncı maddesinde yer alan “30 euroyu aşan ancak” ibaresi yürürlükten çıkarıldı. Düzenlemenin, yayım tarihinden 30 gün sonra (6 Şubat 2026) yürürlüğe gireceği belirtildi. Böylece yurt dışı e-ticaret sitelerinden bireysel amaçlarla yapılan alışverişlerde, gümrük işlemleri istisna olmaktan çıkıp standart uygulama haline geldi.

Hatırlanacağı üzere, yurt dışı alışverişlerde gümrüksüz limit 2024 yılında 150 eurodan 30 euroya düşürülmüş, ardından kargo bedelinin de limite dahil edilmesiyle uygulama fiilen 27 euro seviyesine çekilmişti. Son yayımlanan karar ile birlikte ise bu eşik ortadan kaldırılarak, en düşük bedelli ürünler dahi gümrük işlemlerine ve ilgili vergilere tabi hale getirildi. Alınan karar ile vatandaşlar yabancı internet sitelerinden 100 TL’lik bir tişört ya da elektronik eşya sipariş ettiklerinde, 2 bin 500 TL’lik gümrük müşavirlik bedeli, gümrük vergisi ve varsa kargo gibi yan bedellerle toplamda 3 bin TL’ye yakın ek vergi ile karşılaşılabilecek.

182 ürün incelendi

Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, düzenlemenin temel gerekçeleri arasında ürün güvenliği ve halk sağlığına yönelik riskler öne çıkarıldı. Bakanlık tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, sınır ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen 182 ürünün incelendiği ve uygunsuzluk oranının yüzde 81 olarak tespit edildiği bildirildi. Özellikle oyuncak, ayakkabı ve saraciye ürünlerinde toksik ve kanserojen maddelere rastlandığı vurgulandı.

Yeni düzenlemeyle birlikte, yurt dışından sipariş edilen ürünler için ithalat vergileri, ek mali yükler ve daha uzun teslimat süreleri gündeme gelecek. Özellikle düşük fiyatlı ürünleri yurt dışı platformlardan temin eden bireysel tüketiciler açısından karar, maliyet ve erişim bakımından önemli bir kırılma olarak değerlendiriliyor. Türkiye’de e-ithalatın yıllık hacmi 250 milyar TL’ye ulaşırken, yurtdışında yerleşik şirketler üzerinden Türkiye’ye yaklaşık günlük 120-150 bin paket sipariş geldiği belirtildi. Alınan önlemle bu trafiğin de önemli oranda önüne geçilecek.

Kontrolsüz girişe son

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkanı Hakan Çevikoğlu, “AB ve ABD’nin de benzer eğilimlere karşı tedbir arayışını dikkate aldığımızda, bu adımı başta ürün güvenliği, çevre standartları, haksız rekabet, esnaf ve zanaatkarın korunması, ülkemizin gümrük ve vergi gelirleri bakımından değerli buluyoruz” dedi. Yurt dışı alışverişlerin haksız rekabet yaratacak şekilde kontrolsüz büyümesinin yerel perakende ekosistemi, Türkiye’nin üretim gücü, istihdam, vergi gelirleri ve cari açık açısından önemli riskler doğurduğuna işaret eden Çevikoğlu, “Türkiye’ye günlük ortalama 150 bin civarı yurt dışından bu kapsama giren paket geliyordu ve yüzde 90’a yakını bu muafiyetten faydalanıyordu. Ve bu ürünler kontrolsüz ülkeye giriyordu. Şemdi her bir ürün denetime tabi olacak” dedi. Çinli e-ticaret sitelerinin ürünleri konteynerlarla getirip Türkiye’ye gümrüğe tabi tutup satış yapabileceğine dikkat çeken Çevikoğlu, “Yerli e-ticaret siteleri aynı ürünü getirdiğinde gümrütabi oluyordu. Temu gibi Çinli siteler de artık bu uygulamaya tabi olacaklar. Temu Türkiye’de depo kurdu ama sattığı her ürünü getirmesinin imkanı yok. Çok satan ürünleri kendisi Türkiye’ye gümrükten geçirerek satışını yapacaktır” dedi.

Yeni kararla Avrupa’dan gelen ürünler biraz kayırıldığına işaret eden Çevikoğlu, “AB il gümrük birliği anlaşmamız olduğu için Avrupa’dan gelen ürünler gümrüğe tabi olmayacak sadece KDV ve ek vergileri varsa onlar ödenecek” diye konuştu. Yerli e-ticaret istelerinde yurt dışından ürün getirme özelliğine de değinen Çevikoğlu, bu sitelerin de müşteri adına gümrük işlemlerini yaprak eskisi gibi ürün teslimine devam edeceğini ifade etti. Çevikoğlu, “ETİD olarak, Türkiye’deki uygulamanın aynı hedefe odaklanarak özellikle üçüncü ülke kaynaklı riskli akışları etkin biçimde kontrol altına almasını; buna karşılık AB ile Gümrük Birliği kapsamında A.TR’li serbest dolaşım mallarına ilişkin geleneksel ticareti aksatmadan, sade ve öngörülebilir bir çerçevede yürütülmesini önemsiyoruz. Önümüzdeki dönemde, tarafların pozisyonlarına bağlı olarak bu alanda yeni adımların ve düzenlemelerin gündeme gelmesini muhtemel görüyoruz” dedi.

‘Temu devri bitiyor’

Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasında bu tedbir politikasının yalnızca sınır ötesi e-ticaret platformlarına yönelik olduğunun, anılan ürün gruplarının normal denetimlere tabi olmak şartıyla ithal edilmesine ilişkin bir sınırlama getirmediğinin altı çizildi. Ancak uygulamanın, Çinli Temu, Shein, Aliexpres ve Amazon gibi e-ticaret sitelerine yönelik olduğu belirtiliyor. Ancak sosyal medyada alnı Çin mamülünün yerli satıcıda 2-5 kat daha pahalıya satıldığına dikkat çekilerek, “Bu düzenleme ile yurt dışından ucuza alışveriş dönemi bitti. Artık 100 TL’lik bir alışveriş için bile binlerce TL ek vergi ve masraf ödemek zorunda kalabileceğiz. Temu devri bitti” yorumlarına yer verildi. Ayrıca Artık tüm yurt dışı siparişlerinde detaylı gümrük beyannamesi düzenlemenin zorunlu olacağı siparişi veren vatandaşların gümrük vergisi ve gümrük beyanname hizmet bedelini ödemekle yükümlü olacağı kaydediliken, “Göreceksiniz bu siteler buna da çözüm üretecekler” yorumu yapıldı.

Reçeteli ilaç kapsam dışı

Karar kapsamında, vatandaşların tedavi ve sağlık nedeniyle, sağlık kurumu raporu veya doktor reçetesine istinaden kullanmaları gereken ilaç ve takviye edici gıdalara ulaşmalarının engellenmemesini teminen, kıymeti bin 500 euro’yu geçmemek üzere, söz konusu eşyanın posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla muafiyet hükümleri kapsamında getirilerek basitleştirilmiş gümrük prosedürlerine tabi tutulması sağlanacak. Ayrıca, inceleme, test ve analiz eşyası, üretici ve ihracatçı firmaların ihtiyaç duyduğu numunelik eşya ve modeller, kitap ve benzeri basılı yayınlar, diplomatik eşya, yolcu eşyası, eğitim, bilim ve analiz eşyası gibi ürünler yine gümrüksüz şekilde alınabilecek.

Avrupa da kısıtlıyor

Avrupa’da da benzer adımlar atılıyor. Geçtiğimiz yıl AB de Çinden gelen e-ticaret paketlere yönelik olarak kendi içinde 150 euro’ya kadar olan paketlere uyguladığı gümrük vergisi muhafiyetini kaldırmak için uzlaşmıştı. AB bünyesinde 1 Temmuz 2026’dan itibaren 150 euro altı küçük paketlere sabit bir gümrük vergisi uygulanması öngörülüyor.