Dizlerine iyi bak: Vücudun bütün yükünü taşıyorlar

 

Didem SEYMEN - Hava değiştiğinde dizlerinizde oluşan ağrılar, yataktan kalktığınızda hissettiğiniz sertlik, eğilmekte zorlanmanız, dizlerinizin eskisi gibi iyi çalışmadığını gösteriyor. BBC’nin haberine göre, bu rahatsızlıkları fiziksel bir işte çalışmak, çok fazla spor yapmak, kilo almak, otoimmün hastalıklar ve genetik faktörler artırıyor. Dizlerin bu kadar zorlanması şaşırtıcı değil. Araştırmalar, sadece yürürken bile dizlerimize binen kuvvetin vücut ağırlığımızın 1.5 katı olduğunu bildiriyor.

Yaşam kalitesi

Bel ağrısından sonra dizlerdeki zonklayan ağrılar, yaşlılarda en sık görülen kas-iskelet sistemi rahatsızlığı olup, hareket kabiliyetinden yaşam kalitesine kadar her şeyi etkiliyor. ABD’deki Mayo Clinic’ten ortopedi cerrahı Anikar Chhabra, “Dizlerimiz, attığımız her adımda vücut ağırlığımızın tamamını taşır” diyor. Diz sağlığı hem gençkenhem de ileriki yıllar için hareket edebilmek açısından önemli. Uzmanlar konuyu Milliyet’e değerlendirdi.

‘Yüklenmenin bedeli ağır’

Op. Dr. Serhat Gürbüz (Metin Sabancı Baltalimanı Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi Uzmanı):“Diz eklemi, vücudumuzda yaşlanma sürecinden en erken etkilenen yapılardan biri.Özellikle eklem yüzeyini kaplayan kıkırdak dokunun kendini yenileme kapasitesinin sınırlı olması, dizleri zamanla kırılgan hale getirir. Gençken fark edilmeyen küçük yüklenmeler ve ihmal edilen travmalar, ileri yaşlarda ciddi hareket kısıtlılıkları ve ağrılar olarak karşımıza çıkar. Diz sağlığının temelinde kıkırdak dokunun korunması yatar. Fazla kilo, hareketsiz yaşam, yanlış spor alışkanlıkları ve uzun süreli çömelme, kıkırdak kaybını hızlandırır. Kıkırdak aşındıkça eklem yüzeyleri birbirine sürtünmeye başlar ve kireçlenme olarak bilinen diz osteoartriti gelişir. Diz kapağı, yani patella kaynaklı problemler de özellikle genç ve orta yaşta sık görülür. Diz kapağının eklemle uyumunun bozulması, merdiven inip çıkarken artan ağrılar, oturup kalkarken dizden ses gelmesi ve ön diz ağrısı gibi şikâyetlere yol açabilir.”

Uygun egzersiz ve ayakkabı

Dizlerimizi yaşlılığa sağlıklı taşımak için erken yaşlardan itibaren önlem almak gerektiğini belirten

Op. Dr. Serhat Gürbüz şu önerilerde bulundu:

■ Düzenli ama diz dostu egzersizler, uyluk kaslarını güçlendirmek, ideal kiloyu korumak ve ağrı oluşmadan önce doğru ayakkabı seçimi yapmak bu sürecin temel taşlarıdır.

■ Orta yaşta başlayan hafif ağrılar göz ardı edilmemeli, erken dönemde kıkırdak kaybı ve diz kapağı sorunlarının ilerlemesi yavaşlatılmalı.

■Dizlerimize gençlikte gösterdiğimiz özen, ileri yaşlarda özgür hareket edebilmenin belirleyicisi.

Kiloya dikkat!

Prof. Dr. Gökhan Polat: “Diz eklemi vücudumuzun ana yük taşıyan eklemlerinden biri ve anatomik şeklinden dolayı yaşın ilerlemesiyle daha sık görülen osteoartrit gelişme riskinin de en sık olduğu büyük eklemimizdir. Bu nedenle orta yaş ya da yaşlılıkta bu eklemimizle ilgili daha az sıkıntı yaşamak için diz çevresi kaslarımızın kuvvetli tutulması ve düzenli egzersiz yapılması önem arz etmektedir. Bununla birlikte ekleme binen yüklerin azaltılmasına yönelik kilo kontrolünün sağlanması da önemlidir. Diz kıkırdak problemleri olan bireylerde gıda takviyeleri tedavi edici ve koruyucu olarak kullanılabilmektedir.”